تندیس مهر باستان

آريوبرزن

اسکندر در سومین جنگ خودبا ایران به سوی بابل روان شد و بدون جنگ به آن شهر وارد شد.مردم بابل وی را گرمی داشتند .اسکندر که وضع را این چنین دید به تقلید از کوروش به سوی معبد بل مردوک رفت و با مردم بابل مهربانیها کرد و از بابل گذشت و بین النهرین را تسخیر نمود و به خوزستان آمد و شهر شوش را نیز که به عنوان پایتخت دولت هخامنشی شناخته میشد تسخیر نمود و خزائن داریوش را متصرف گشت . پس از آن به سوی تخت داریوش رفت که بر آن بنشیند و تکیه زند.گویندهنگامی که خواست بر تخت پادشاهی بنشیند , چون قامت کوتاهی داشت و تخت هم بلند بود پایش از پله آخر به زمین نمیرسید به همین واسطه سکوی کوچکی در زیر پای وی نهادند تا پای وی معلق نباشد . پس از آن وی فرمانروای شوش را که به جهت حمایت از مردم شهر و جلوگیری از کشتار تسلیم اسکندر گشته بود را در شغل خود ابقا نمود و به سوی پارسه( پرسپولیس) روان شد.اسكندر برای فتح پارسه سپاهيان خود را به دو پاره بخش كرد : بخشي به فرماندهی «پارمن يونوس» از راه جلگه رامهرمز و بهبهان به سوی پارسه روان شد؛ و خود اسكندر با سپاهان سبك اسلحه راه كوهستان كهگيلويه را در پيش گرفت و در تنگه هاي دربند پارس با مقاومت ايرانيان روبرو شد. آن هنگام که اسکندر بر تنگ تکاب وارد گشت , سرداری دلیر به نام "آریو برزن" را به اتنظار خود دید.گروهی بر تنگه با شمشیرهای آخته و گروهی بر فراز معبر سنگها را غلطانیده و سپاه مقدونی را به زیر گرفته بودند ،گروهی دگر با فلاخن ( ابزار پرتاب سنگ) و تیر و کمان بر آنان فرود می آمدند .عرصه بر اسکندر تنگ گشت ،شکست را به پیشواز رفته بود که چوپانی از مردمان" لیکیه " که به دست اسکندر اسیر بود ، آزادی خویش را با نشانی از بیراهه راه با وی معامله نمود . اسکندر بدین طریق خود و سپاهیان را به پشت لشکر ایرانیان رسانید .سپس آنان را دور زده و به شکل نعل اسبی از دو جهت آنان را محاصره نمود . گویند که آریو برزن بی پروا بر آنان تاخت و با معدود یاران باقی مانده از آن فوج بیرون جست و ره به سوی پارسه سپرد. در میانه راه با لشکری دیگر از اسکندر که از پیش بر جلگه پارس اسکان یافته بودند مواجه گشت ، راه دگری در پیش نبود ، سردار پارسی نبرد را آغاز نمود و آنقدر ادامه داد ، تا به همراه دگر یارانش جان سپرد .

تندیسی از این سردار رشید وطن در ورودی شهر " باشت" (استان کهگیلویه و بویر احمد) نصب شده است.