X

تندیس مهر باستان

خانه

ایمیل

آرشیو

انوشیروان

موضوع: انوشیروان سه شنبه بیست و هفتم شهریور 1386 3:28

انوشیروان

خسرو انوشيروان یا خسرو یکم معروف به انوشيروان دادگر، شاهنشاه ساسانی بود. او پسر قباد پسر فيروز بود. مادر وی دختری دهقان بود. قباد در نيشاپور او را بزنی گرفت. پس از قباد بر سر پادشاهی با برادران خود كبوس و جام به ستيزه برخاست و بياری مهبود وزير بپادشاهی رسيد. او در آغاز حکومت خود طرفداران آیین مزدک را قتل‌عام کرد. انوشيروان عادت و آيين و شمايل نيكو داشت و عدل و داد نيكو نهاد. ترتيب خراج ملك و ضبط لشكر داد و دفتر عرض و عارض، او پيدا كرد. كتاب كليله و دمنه در عهد او از هند به ايران آوردند. صورت پهلوی واژهٔ انوشیروان انوشگ ‌روان است که از دو جزء انوشگ و روان تشکیل شده‌است. انوشگ در فارسی کنونی انوشه به معنی بی‌مرگ، باقی یا خوش و خرم است. معنی جزء دوم هم که مشخص است. پس انوشه‌ روان را میتوان تحت‌الفظی روان بی‌مرگ یا روان خوش و خرم ترجمه کرد. لیکن مورد استعمال این ترکیب در پهلوی شبیه آنِ مرحوم در فارسی کنونی‌است. ظهور خسرو اول مطلع درخشانترين دوره عهد ساسانی است. فرقهٔ خطرناك مزدكی مغلوب و سركوب شده بود در داخله صلح و سلم حكمفرما بود. در روايات شرقی خسرو اول نمونهٔ دادگستری و جوانمردی و رحمت است و مؤلفان عرب و ايرانی حكايات بسيار در وصف جد و جهد او برای حفظ عدالت نقل كرده‌اند. مشهورترين بنايی كه پادشاهان ساسانی ساخته‌اند قصری است كه ايرانيان طاق كسری يا ايوان كسری مي‌نامند و هنوز ويرانهٔ آن در محلهٔ اسپانبر موجب حيرت است. ساختمان اين بنا را به خسرو اول انوشيروان نسبت داده‌اند. عهد بزرگ تمدن ادبی و فلسفی ايران با سلطنت خسرو انوشيروان آغاز می‌شود. ايران در زمان انوشيروان چنان عظمتی يافت كه حتی از عهد شاهپوران بزرگ نيز درگذشت و توسعهٔ ادبيات و تربيت معنوی اين عهد را كيفيت مخصوص بخشيد.

نوشته شده توسط سید سهیل مهرزاد | لینک ثابت |