تندیس مهر باستان
|
|
مدیریت تندیس مهر باستان
 سيد سهيل مهرزاد
|
تمدن و حكومت مادها موضوع: تمدن و حکومت مادها سه شنبه چهارم اردیبهشت 1386 10:44 تمدن و حكومت مادها
دیاکودیاکو بنیانگذار دولت ماد در سال ۱۳۳۲ پیش از هجرت محمد بود. مردم ماد او را به پادشاهی برگزیدند. دیاکو هگمتانه را به پایتختی خود اختیار کرد و در آن بر روی تپهای، هفت دژ تو در تو ساخت و هر یک را به رنگ ویژهای در آورد. دیاکو ۵۳ سال پادشاهی کرد و برهمه طایفههای ماد فرمانروایی کرد و پارسهای انشان نیز پیرو او شدند.
فرورتیشفَروَرتیش (حدود ۶۶۵ - ۶۳۳ پ.م.) پسر دياكو ، دومین شاه ماد بود. وی مانند پدرش، با دولت آشور آغاز به جنگ کرد ولی شکست خورد و به دست پادشاه آشور آشوربني پال ، کشته شد. نام فرورتیش تلفظ دیگری از نام فرهاد است.
هوو خشتره
هووَخشَترَه (دوره حکومت: ۶۲۵ تا ۵۸۵ پ.م.) تواناترین شاه ماد بود. هووخشتره پسر فرورتيش و نوه دياكو بود. نام هووخشتره را یونانیان به صورت Cyaxares نوشتهاند که در فارسی تلفظ فرانسوی آن یعنی سیاگزار را نیز زیاد نوشته و بکار بردهاند. هووخشتره ارتش ماد را تجدید سازمان و نوسازی کرد و با نبوپلسر شاه بابل متحد شد. برای استوارسازی این اتحاد، دختر هووخشتره به نام امتیس به همسری پسر نبوپلسر یعنی بخت النصردوم درآمد. امتيس از زندگی در جلگه ميانرودان دلگیر شد و برای کوههای بلند میهنش دلتنگی بسیار کرد. از این رو بُختالنصر دوم به عنوان هدیه برای همسرش دستور ساختن باغ هاي معلق بابل را داد تا بلندای دیوارهای آن برای امتیس حکم کوهساران را داشته باشد. هووخشتره و نبوپلسر توانستند با همیاری، امپراتوری آشور را درهم شکسته و پایتخت آن یعنی شهر نینوا را در ۶۱۲ پ.م فتح کنند.مادیای سکایی
مادیای سکایی (یا مادیوس) یکی از شاهان سكايي بود. در روزگار ماد ها سکاها فراوان به مرزهای ایران میتاختند. اینان گاه با آشور همپیمان میشدند و زمانی زیر فرمان خود مادها با آشوریان میجنگیدند. به دنبال حمله مجدد آشور به ماد ها خشتريته برای پایان دادن به حملات آشور با ماننا و سكاها پیمان دوستی بست و عملا با آشور وارد جنگ شد. داستان سلطنت سکاها در ماد خطا است.
ایشتوویگوایشتوویگو یا ایختووویگو (به یونانی آستیاگ) واپسین پادشاه ماد بود. وی از ۵۸۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد حکومت کرد. ایشتوویگو پسر هوخشتره بود و با آرينيس خواهر قارون ، شاه ليديه ازدواج کرد. این ازدواج برای اطمینان از برقراری پیمان آشتی پنجساله میان ماد و لیدیه صورت گرفت. منابع بابلي گزارش میدهند که در سال سوم یا ششم پادشاهی نابودينوس (۵۵۴/۵۳ یا ۵۵۰/۴۹ پ.م.) كوروش كبير دخترزادۀ ایشتوویگو و یکی از والیان مادها پس از سه سال جنگ، لشکر مادی را نابود کرد. بیشتر سپاه ماد به هنگام جنگ رئیس خود را تنها گذاشته و به کوروش بزرگ پیوسته بودند. این امر زمانی رخ داد که هارپاگ ، یکی از درباریان ایشتوویگو بر علیه او طغیان کرد. بنا به گفته هرودوت، ایشتوویگو پیش از آن هارپاگ را مجبور کرده بود تا گوشت جسد پسر خود را بخوردكه البته اين فقط يك ادعا بوده كه بعدها كاملا" بر اساس شواهد رد شده است. کوروش هگمتانه را تسخیر کرد و خزانه آن را به انشان فرستاد. بنا به گزارش هرودوت رفتار کوروش بزرگ با ایشتوویگو مهربانانه بود و او را جزو یاران خویش برگزید ولی استوانه سيپار ذکر میکند که ایشتوویگو را با زنجیر به پارس آوردند. کتسیاس میگوید که کوروش، ایشتوویگو را ساتراپ پارت کرد ولی بعد بدون آگاهی شاهنشاه توسط شخص مخالفش اوبراس کشته شد. به هارپاگ و خانوادهاش درشاهنشاهي پارس مناصب بالایی داده شد.
مانداناماندانا نام دختر ایشتوویگو (تلفظ يوناني آستیاگ)، پادشاه ماد است، که در زمان بارداری به زندان رفت و كوروش را از او گرفتند و به چوپانی دادند تا او را بکشد. ماندانا از سوی مادری فرزند شاهدخت آرينيس از ليديه بود. آریـِنیس دختر آلياتس دوم پدر قارون بود. قارون همان پادشاه لیدیهای است که گنج و داراییهای او در ادبیات پارسی زبانزد است . نوشته شده توسط سید سهیل مهرزاد | لینک ثابت |
|
