تبليغاتX
تندیس مهر باستان
خانهایمیلآرشیو
Search
مدیریت تندیس مهر باستان
سيد سهيل مهرزاد

پايتختهاي باستاني ايران 

موضوع: پايتختهاي باستاني ايران شنبه پنجم مرداد 1387 11:15

پايتختهاي باستاني ايران

هِگمَتانه

هِگمَتانه نام باستانی شهر همدان بود و معنایش «جای گرد آمدن مردمان».برخی هگمتانه را «دژ مادها» برگردان کرده اند.این شهر از نخستین شهرهای باستانی ایران امروزی است که ما از آن آگاهی داریم و همچنین پایتخت مادها بوده است.این نام را یونانیان اِکباتان می‌‌خواندند که یونانی شده هگمتانه است.هرودت  این شهر را ساخته دياكو می‌‌داند و می‌‌گوید که هفت دیوار داشته که هر کدام به رنگ یکی از سیاره‌ها بوده اند.

شوش

 شوش (سوزا) شهری باستانی واقع در یکصد و پنجاه کیلومتری شرق رود دجله در استان خوزستان از دوران امپراتوری ايلاميان، پارسها ، وپارتها  است.علاوه بر یک شهر باستانی، به سبب اخلاص مسلمانان شيعه و يهوديان ايران به حضرت دانيال ، شوش یک دهکدهٔ مسکونی است. شوش یکی از قدیمیترین سکونتگاههای شناخته شدهٔ منطقه است، احتمالاً به سال ۴۰۰۰ پیش از میلاد پایه گذاری شده، با وجود اینکه نخستین آثار یک دهکدهٔ مسکونی در آن مربوط به ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد هستند. شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده، که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر داشته است، یکی تمدن جلگه ميانرودان ودیگری تمدن خودفلات ايران . قرار گرفتن این منطقه در شمال خليج فارس و نیز همسایگی با میانرودان در پیدایش این وضع ویژه تأثیر بسیاری داشته است شوش در دوره هخامنشيان شکوه گذشته خویش را باز یافته وچهار راه شرق وغرب گردید. با توجه به اهمیت و موقعیت جغرافیایی و سیاسی خاص شوش بود که راههای بسیاری و به ویژه راه بزرگ موسوم به «راه شاهي » ارتباط این شهر را به نقاط گوناگون جهان برقرار کرد جاده شاهي که در دوره هخامنشيان و به دستور داريوش بزرگ ساخته شد، شهر شوش، پایتخت سیاسی دولت هخامنشيان را به پاسارگاد، تخت جمشيد و دیگر شهرهای امپراتوری، از جمله شهر نامی سارد پایتخت کشور ليدي پیوند می‌‌داد. می‌توان گفت اداره سرزمین پهناور ايران وحفظ امنیت آن و انتقال سریع  يگانهاي  نظامی و گسترش بازرگانی و ترابري و تسهیل در امر مسافرت از مهم‌ترین عوامل ساخت و گسترش شبکه راه‌ها در این دوره بوده است .از سوی دیگر ایجاد راهها و برقراری امنیت و تسهیل و بازرگانی، خود موجب پیوند و آشنایی ملتهای گوناگون گردید که این امر مایه انتقال فرهنگ‌ها و باورهای گونه‌گون گردید وبسیاری از نظرات فلسفی و باورهای دینی از این راه میان ملتها مبادله شد.

پاسارگاد

 مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه‌ای از آثار باستانی برجای‌مانده از دوران هخامنشي است که در ۸۵ کیلومتری شمال مرودشت در منطقهٔ پاسارگاد از توابعشهرستان پاسارگاد با مرکزیت سعادت شهر ) استان فارس واقع شده‌است. این مجموعه دربرگیرندهٔ ابنیه‌ای چون كاخ دروازه ، پل، كاخ بار عام ، كاخ اختصاصي ، دو كوشك ، آبنماهای باغ شاهی، آرامگاه كمبوجيه ، استحکامات دفاعی تل تخت ، كاروانسراي مظفري ، آرامگاه كوروش بزرگ ، محوطهٔ مقدس و تنگه بلاغي است.این مجموعه، پنجمین مجموعهٔ ثبت‌شده در فهرست آثار میراث جهانی در ایران است که طی جلسه يونسكو که در تیرماه سال 1383 در چين برگزار شد به علت دارا بودن شاخص‌های فراوان با صد در صد آرا در فهرست ميراث جهاني به ثبت رسید. هر اثر که در فهرست جهانی یونسکو جای می‌‌گیرد طبق کنوانسیون میراث طبیعی و تاریخی باید از سوی کشور نگهدارندهٔ اثر مورد توجه ویژه قرار گیرد و انجام هرگونه اقدامی در به خطر افتادن آن ممنوع است.

دامغان

 دامغان شهری بسیار قدیمی و کهن است در استان سمنان ایران. این شهر زمانی با نام صد دروازه پايتخت دولت اشکانیان بوده است. قدیمی‌ترین مسجد  ایران به نام مسجد تاريخانه در این شهر قرار دارد. در روزگاران باستان این شهر به صد دروازه مشهور بوده است. دور شهر دامغان کاملاً دیوار کشیده شده است گفته می‌شود به قدری دیوارهای ستبری داشته که دو درشکه از کنار هم بر روی دیوار رد می‌شدند. بازمانده‌های آن دیوار هم اکنون هم دیده می‌شود.و به نام دیوار بارو مشهور است. دامغان دو گونه آب‌وهوا دارد. از جنوب به دشت كويرو از شمال به  درياي خزرمتصل است. برای همین بیشتر گونه‌های میوه در این شهر می‌رویند. مهمترین فراورده کشاورزی آن پسته است که جزو پسته‌های  بسیار مرغوب ایران بشمار می‌رود.  مهمترین تفریحگاه این شهرچشمه علي است.

تپه حصار

 تپه حصار نیز یکی از آثار به جای مانده از روزگاران کهن است و حدود ۷۰۰۰ سال قدمت دارد و تا به حال کاوشهای باستانی در آن صورت گرفته که نشان می‌‌دهد شهری است که در اثر زلزله بر سر مردمانش خراب شده است کاوشهای باستانی اخیر نشان می دهد که هفت هزار سال پیش در این منطقه فولاد تولید می شده است. نخستین بار در سال 1312 پروفسور اسمیت در تپه حصار حفاری های باستان شناسی خود را انجام داد و به آثار ارزشمندی از تمدن این منطقه دست یافت.

عشق‌آباد

عشق‌آباد پایتخت کشورتركمنستان است. این شهر در نزدیکی پایتخت باستانی اشکانیان یعنی شهرنسا قراردارد. نام عشق‌آباد در قدیم اشک‌آباد بوده و آن را برگرفته از نام اشک سردودمان سلسله اشكانيان دانسته اند .

تیسفون

 تیسفون (مدائن)، به دست پارت‌ها بنا نهاده شد. این شهر پایتخت امپراتوری پارتها و بعد ساسانيان تا استیلای اعراب بر ايران بود. پس از تسخیر شهر توسط اعراب، سلمان فارسي ، به فرمانداري این شهر توسط عمر برگزیده شد. از آنجا که تیسفون پایتخت بزرگ‌ترین امپراتوری آن دوران بود، ثروت فراوانی در آن گرد آمده بود، به همین روی انتقال غنایم چند ماه به طول انجامید. بعدها یعنی در دوره عباسيان شهر تخریب و از قطعات کاخها و ساختمانهای شهر در ساخت شهر جدیدی در همان نزدیکی بنام بغداد استفاده شد.

نوشته شده توسط سید سهیل مهرزاد | لینک ثابت |